Çocuk ve ergenlik döneminde yaşanan bazı olaylar, çocuğun kendisini güvende hissetme biçimini ve duygusal dünyasını etkileyebilir. Kaza, doğal afet, kayıp, ayrılık, şiddet, ihmal veya istismar gibi deneyimlerin yanı sıra çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre baş etmekte zorlandığı olaylar da travmatik bir etki oluşturabilir.
Ruhsal travma sonrasında her çocuk aynı tepkiyi vermez. Bazı çocuklar yaşadıklarını konuşmak yerine davranışlarıyla ifade edebilirken, bazı çocuklarda korku, kaygı, öfke, içe kapanma veya günlük rutinlerde değişiklikler görülebilir. Ergenlerde ise sosyal ilişkilerden uzaklaşma, yoğun stres, duygu durum değişiklikleri veya yaşanan olayla ilgili düşüncelerin tekrarlaması gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Çocuk ve ergenlikte ruhsal travma değerlendirilirken yaşanan olayın yanı sıra çocuğun gelişimsel özellikleri, olayın anlamı, aile ilişkileri ve mevcut destek kaynakları birlikte ele alınmalıdır.
Aldığı psikolojik destek ve terapi süreci, çocuğun veya ergenin yaşadığı deneyimi güvenli bir ortamda anlamlandırabilmesine, duygularını ifade edebilmesine ve günlük yaşamındaki güçlüklerle baş edebilmesine yönelik olarak planlanabilir.
Travmatik bir deneyim sonrasında ortaya çıkan belirtilerin yoğunluğu veya süresi kişiden kişiye değişebilir. Belirtilerin günlük yaşamı, okul hayatını, aile ilişkilerini veya sosyal işlevselliği belirgin biçimde etkilemesi durumunda profesyonel değerlendirme alınması önemlidir.
Travmatik yaşantılar çocuklarda ve ergenlerde farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Özellikle aşağıdaki değişiklikler travma sonrasında görülebilir:
Bu belirtilerin görülmesi tek başına ruhsal travma veya travma sonrası bir bozukluk olduğu anlamına gelmez. Çocukların zorlayıcı yaşam olaylarına verdikleri tepkiler gelişim dönemlerine ve bireysel özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Belirtilerin uzun sürmesi, giderek artması veya çocuğun günlük işlevlerini belirgin biçimde etkilemesi halinde çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında çalışan bir uzmandan değerlendirme ve destek alınabilir.
Travma sonrasında psikolojik destek sürecinin temelinde çocuğun veya ergenin kendisini güvende hissedebileceği bir ilişki ve ortam oluşturmak yer alır. Terapi sürecinde yaşanan deneyimin çocuğun dünyasında nasıl bir anlam taşıdığı, hangi duyguların ortaya çıktığı ve günlük yaşamda hangi güçlüklerin yaşandığı ele alınabilir.
Çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre oyun, konuşma, duygu farkındalığı ve farklı ifade biçimlerinden yararlanılabilir. Ergenlerle çalışırken ise yaşanan deneyim, düşünceler, duygular, ilişkiler ve baş etme yöntemleri üzerinde daha doğrudan çalışılabilir.
Ailelerin de süreç hakkında bilgilendirilmesi ve çocuğa nasıl destek olabileceklerinin ele alınması psikolojik desteğin önemli bir parçası olabilir. Özellikle çocuğun güvenliğiyle ilgili devam eden bir risk söz konusuysa öncelikle gerekli koruyucu ve profesyonel desteklerin sağlanması gerekir.
Yoğun belirtiler, kendine zarar verme düşünceleri, istismar veya devam eden şiddet gibi ciddi durumlarda psikolojik desteğin yanı sıra ilgili sağlık ve koruyucu hizmetlerden acil şekilde yardım alınmalıdır.
Pelin Çatalgöl, çocuk ve ergenlik döneminde ruhsal travmayı ele alırken çocuğun veya ergenin yaşadığı deneyimin yanı sıra duygusal ihtiyaçlarını, gelişimsel özelliklerini ve aile içindeki ilişkilerini birlikte değerlendirmeyi önemsemektedir.
Terapi sürecinde çocuğun kendisini güvende hissedebileceği bir ilişki kurulması, yaşadığı duyguları ifade edebilmesi ve zorlayıcı deneyimlerle baş etme becerilerinin desteklenmesi hedeflenebilir. Sürecin içeriği ve kullanılan yöntemler çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve bireysel ihtiyaçlarına göre şekillendirilebilir.
Aileyle iş birliği de gerektiğinde sürecin bir parçası olarak ele alınabilir. Amaç, çocuğun yaşadığı güçlüğü yalnızca davranışsal açıdan değerlendirmek yerine, travmatik deneyimin onun duygusal ve sosyal yaşamındaki etkilerini bütüncül biçimde anlamaya çalışmaktır.
Çocuk ve ergenlikte ruhsal travma sonrasında ortaya çıkan belirtiler çocuğun günlük yaşamını veya ilişkilerini etkiliyorsa, uygun bir değerlendirme ve profesyonel psikolojik destek için uzman yardımı alınması önemlidir.
Çocuk, ergen ve yetişkinlere yönelik terapi ve danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak, ihtiyaçlarınıza uygun destek için randevu oluşturmak üzere benimle iletişime geçebilirsiniz.
Pelin Çatalgöl, uzman psikolog ve çocuk-ergen terapisti olarak Bakırköy’de psikolojik danışmanlık ve terapi hizmetleri sunmaktadır. Çocuk, ergen ve yetişkinlerin ihtiyaçlarına yönelik, güvenli ve danışan odaklı bir terapi süreci yürütmektedir.
© 2027 Pelin Çatalgöl Uzman Psikolog, Çocuk ve Ergen Terapisti Tüm Hakları Saklıdır. Bu sitenin içeriği, tasarımı ve yazılımı telif hakkı kanunlarıyla korunmaktadır. Yazılı izin olmadan kullanılamaz. Sitemizde yer alan yazı ve görseller tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi yerine geçmez ve tıbbi danışmanlık niteliği taşımaz. Dakika Reklam Ajansı tarafından hazırlanmıştır.
